Borçtan Hızlı Kurtulma Yöntemleri

Borçtan kurtulmayı ilk kez ciddi ciddi kafaya taktığımda elimde bir excel dosyası, bir fincan kahve ve tam altı ayrı ödeme kalemi vardı. İki kredi kartı, bir ihtiyaç kredisi, bir taksitli telefon, bir de arkadaşa olan borcum. O gece fark ettim ki asıl sorun borcun büyüklüğü değildi; borcun dağınık olmasıydı. Her ay bir yerlere para gidiyordu ama toplamın nereye yürüdüğünü bilmiyordum. Aşağıda anlatacaklarım, o dağınıklığı toparlarken kendi üzerimde denediğim ve bugün hâlâ tavsiye ettiğim yöntemler.

Baştan söyleyeyim: sihirli bir kısayol yok. Ama doğru sıralamayla ödeme yapmak, aynı bütçeyle borcu aylar önce bitirmenizi sağlayabiliyor. İşin püf noktası burada.

Önce Fotoğrafı Netleştirin: Borç Envanteri ve Nakit Akışı

Bir borç ödeme planı ve stratejisi kurmadan önce, neyle uğraştığınızı rakamla görmeniz gerekiyor. Bu adımı atlayıp doğrudan "hangi yöntem daha iyi" tartışmasına girenler genelde birkaç ay sonra pes ediyor.

Tüm borçları tek bir tabloya dökün

Kâğıt, telefon notu, tablolama programı — fark etmez. Ben şu dört sütunla başladım: alacaklı, kalan anapara, yıllık faiz oranı, asgari aylık ödeme. Örnek bir tablo şuna benziyordu:

Bu tabloyu ilk yaptığımda toplamı görünce midem düğümlendi, itiraf edeyim. Ama o düğüm, aylardır süren belirsizlikten çok daha katlanılabilirdi. Bilmediğiniz borç, bildiğiniz borçtan her zaman daha ağırdır.

Ay sonunda ne kadar "fazla" para kalıyor?

İkinci adım, asgari ödemelerin üstüne koyabileceğiniz tutarı bulmak. Bunun için aylık bütçenizi kalem kalem çıkarmanız gerekiyor; sitede bütçe oluşturma ve tasarruf stratejileri üzerine yazdıklarım tam olarak bu aşama için. Ben ilk turda ayda 1.200 lira bulabildim: kablolu yayın aboneliği, iki kullanılmayan uygulama üyeliği ve dışarıda öğle yemeği alışkanlığı. Küçük görünüyor ama bu 1.200 lira, planın motoru oldu.

Sıfırlamadan önce küçük bir tampon bırakın

Buradan aldığım en pahalı ders şu: elimdeki tüm nakdi borca yatırdım, üç hafta sonra araba lastiği patladı ve yeniden kredi kartına döndüm. O yüzden ödemeye tam gaz başlamadan önce bir aylık zorunlu giderinizi karşılayacak küçük bir acil durum fonu ayırın. Tam teşekküllü fonu borç bittikten sonra büyütürsünüz; şimdilik amaç, ilk aksilikte planın raydan çıkmaması.

İki Klasik Yöntem: Çığ Etkisi ve Çapraz Ödeme

Envanter hazırsa geriye stratejiyi seçmek kalıyor. Her iki yöntemde de mantık aynı: tüm borçlara asgari ödemeyi yap, elindeki fazla parayı tek bir borca yükle. Değişen şey, o "tek borcun" hangisi olduğu.

Çığ etkisi: matematiğin dediği

Çığ yönteminde fazla parayı en yüksek faizli borca yatırırsınız. O bitince, ona ayırdığınız tutarı bir sonraki en yüksek faizliye kaydırırsınız. Toplamda en az faiz ödediğiniz yöntem budur; kâğıt üzerinde tartışmasız kazanan.

Ben de rasyonel olduğumu düşündüğüm için buradan başladım. Yukarıdaki tabloda kredi kartı A'ya yüklendim. Sorun şu ki 18.000 liralık bir bakiye ayda 1.200 lira fazla ödemeyle erimeye başlamıyor, sürünüyor. Dördüncü ayda motivasyonum dibe vurmuştu çünkü listede hâlâ dört satır vardı.

Çapraz ödeme (kartopu): psikolojinin dediği

Bu yöntemde faizi bir kenara bırakıp en küçük bakiyeli borçtan başlarsınız. O kapanınca serbest kalan ödemeyi bir sonraki en küçüğüne eklersiniz — kartopu böyle büyür. Ben ikinci turda buna geçtim: taksitli alışverişi iki ayda, kredi kartı B'yi üçüncü ay sonunda kapattım. Listede iki satır silmek, tabloya bakmayı zevkli hale getirdi. Aylık ödeme kapasitem de 1.200'den 2.650'ye çıkmıştı; ihtiyaç kredisine bu güçle yüklendim.

Toplamda çığ yöntemine göre biraz daha fazla faiz ödedim mi? Muhtemelen evet. Ama bitirdim. Yarım bırakılan mükemmel plan, tamamlanan iyi plandan her zaman daha pahalıdır.

Hibrit yaklaşım ve faiz oranını düşürme hamleleri

Bugün olsa şunu yapardım: aradaki faiz farkı çok büyük değilse en küçük iki borcu kartopuyla kapatıp, sonra çığa geçerdim. Bir de şu iki